Co jakiś czas otrzymuję różne zapytania dotyczące ubezpieczenia rowerzystów i rowerów. Pisałem już o tym, ale nadal padają pytania o najważniejsze elementy tych ubezpieczeń, podpowiedzi na co zwracać szczególną uwagę przy rozpoznaniu potrzeb klienta, oraz najważniejsze argumenty do przekonania go do zawarcia rozszerzonego ubezpieczenia. Wydaje się że to drobne ubezpieczenie, ale odpowiedzialność dystrybutora (agenta/OFWCA) jest taka sama jak przy wszystkich innych ubezpieczeniach. Także wśród kilkudziesięciu rodzajów ubezpieczeń nie zawsze poświęcamy uwagę ubezpieczeniom, które rzadko zawieramy. Stąd przypomnienie tych zasad jest uzasadnione. A pokażę ten problem na podstawie analizy kilku OWU, z zakładów ubezpieczeń, z którymi mamy podpisane umowy agencyjne.
Musimy pamiętać że rowerzysta jest takim samym uczestnikiem ruchu drogowego, jak kierowca samochodu i każdego innego pojazdu, ale nie musi on posiadać obowiązkowego ubezpieczenia OC ppm. Ubezpieczenie roweru jest dobrowolne i duża część jego użytkowników nie decyduje się na jego zawarcie. Czy jednak postępują słusznie? Przecież odpowiednio dobrana polisa to ochrona ich zdrowia i życia, a także samego roweru, którego wartość nierzadko jest bardzo wysoka.
I nie ma w tym żadnej przesady, bo wystarczy popatrzeć na dane statystyczne. Wynika z nich że rowerzyści to trzecia, najliczniejsza grupa wśród ofiar wszystkich zdarzeń drogowych. Wypadki z udziałem cyklistów skutkują często śmiercią lub trwałym uszczerbkiem na zdrowiu. W 2024 roku (takie znalazłem dane) rowerzyści uczestniczyli w 3765 wypadkach drogowych, w których zginęło 169 rowerzystów, a rany odniosły 3434 osoby (3416 kierujących rowerami i ich 18 pasażerów). W porównaniu do roku 2023 liczba wypadków z udziałem rowerzystów zwiększyła się o 169 i ten trend wzrostowy utrzymuje się w kolejnych latach.
A więc należy się ubezpieczać.
Ubezpieczenie roweru i rowerzysty to kompleksowy pakiet chroniący rower z oprzyrządowaniem, oraz zabezpieczający osoby przed finansowymi skutkami wypadków. Chroni on przed kosztami leczenia w razie kontuzji, kradzieżą jednośladu oraz szkodami wyrządzonymi innym osobom na drodze i podczas jego użytkowania.
W ramach zapewnianej ochrony można wybrać konkretne ryzyka, które najlepiej pasują do stylu jazdy i rodzaju użytkowania pojazdu:
- OC rowerzysty – które chroni zawsze w sytuacjach, gdy nieumyślnie wyrządzimy szkodę innej osobie np. potrącimy pieszego na ścieżce lub zarysujemy auto. Ubezpieczyciel pokryje wtedy koszty odszkodowania lub naprawy. OC rowerzysty zapewnia więc ochronę finansową w sytuacji, gdy podczas korzystania z roweru ubezpieczony nieumyślnie wyrządzi szkodę innej osobie, lub uszkodzi inny pojazd. Ubezpieczyciel przejmuje wówczas odpowiedzialność finansową za powstałe szkody, chroniąc rowerzystę przed koniecznością pokrycia roszczeń z własnych środków.
- NNW (Następstwa Nieszczęśliwych Wypadków) – gwarantują wypłatę odszkodowania, jeśli podczas upadku jadący rowerem dozna uszczerbku na zdrowiu. Pieniądze, które wypłaci ubezpieczyciel można przeznaczyć np. na leczenie czy rehabilitację. NNW rowerzysty, obejmuje więc następstwa nieszczęśliwych wypadków powstałych tylko podczas użytkowania roweru. W przypadku zajścia zdarzenia objętego ubezpieczeniem, ubezpieczony może otrzymać; świadczenie z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu lub zwrot kosztów leczenia. W razie śmierci ubezpieczonego jego bliscy mogą otrzymać dodatkowe świadczenie związane z tym zdarzeniem. W ramach NNW ochroną można objąć również dziecko do 7 roku życia, które podróżuje w foteliku lub przyczepce. Ochronę uzupełnia pomoc assistance po wypadku rowerowym. Obejmuje ona chociażby organizację i pokrycie kosztów m.in. transportu medycznego, wizyty lekarskiej czy pomocy psychologa.
- Casco roweru (AC) – ubezpieczenie to chroni sam rower na wypadek kradzieży, aktu wandalizmu lub uszkodzenia w wyniku kolizji. Chroni głównie droższe rowery w tym elektryczne. Wymaga stosowania atestowanych zabezpieczeń (np. U-lock). Casco roweru obejmuje zarówno sam jednoślad (tradycyjny lub elektryczny), jak i jego wyposażenie zamontowane na stałe, czyli oświetlenie, lusterka, bagażniki, sakwy itd. Ochrona może obejmować również urządzenia służące do przewozu dzieci, takie jak fotelik czy przyczepka. Zakres ubezpieczenia uwzględnia: zniszczenie, uszkodzenie lub utratę wskutek zdarzeń losowych (np. powodzi czy ognia) oraz wypadków rowerowych (zderzenia z innym rowerzystą). Ubezpieczający/Ubezpieczony, może liczyć również na odszkodowanie w przypadku rabunku lub kradzieży – zarówno tej związanej z usunięciem zabezpieczeń (np. roweru przypiętego do stojaka), jak i z włamaniem (np. do wózkarni czy samochodu). Zwrócić należy uwagę czy ubezpieczeniu podlega tylko wyposażenie zamontowane przez wytwórcę roweru, przez autoryzowany zakład serwisowy czy także zainstalowane osobiście. Ochrona obejmuje także szkody powstałe w wyniku dewastacji oraz przepięcia na przykład podczas ładowania roweru elektrycznego. Wariantowo, ubezpieczenie można rozszerzyć o ochronę: bagażu rowerzysty, które obejmuje rzeczy przewożone na rowerze takie jak: sakwy, narzędzia, pompka oraz odzież i kask rowerzysty. Ochrona ta działa także w razie wypadków rowerowych: zderzenia z pojazdem lub innym rowerem, osobą lub zwierzęciem czy wywrócenia się podczas jazdy, a także w razie określonych zdarzeń losowych i rabunku.
- Assistance rowerowe – zapewnia wsparcie w drodze, takie jak pomoc w transporcie do najbliższego serwisu po awarii lub np. po przebiciu opony.
Jak z powyższego widać, ubezpieczyciele (co najmniej 3) postawiło na trzy kluczowe elementy ubezpieczania tych ryzyk: kompleksowość, elastyczność oraz uniwersalność. Stworzone zostały rozwiązania, dzięki którym w ramach jednej polisy można ubezpieczyć: rowerzystę, rower, przewożony bagaż i odpowiedzialność cywilną wobec innych uczestników ruchu. A klient sam wybiera tylko te elementy, które są mu rzeczywiście potrzebne i płaci tylko za to, czego potrzebuje. Dystrybutor ubezpieczeń (agent/OFWCA) powinien mu pomóc we właściwej ocenie ryzyka i podjęciu decyzji o zakresie ubezpieczenia.
Na co należy zwracać uwagę podczas rozpoznania potrzeb klienta (APK) przy ubezpieczeniu rowerzysty i jego roweru:
- Rodzaj posiadanego roweru i sposób jego użytkowania: dojazd do pracy, rekreacyjny, turystyczny, sportowy, crossowy, specjalny.
- Ustalenie realnej wartości roweru przy ubezpieczeniu casco i obowiązek posiadania dokumentu jego zakupu. Suma ubezpieczenia, czyli górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela, powinna być równa cenie roweru, czyli wartości z paragonu lub faktury, która jest przenoszona na polisę.
- Sprawdzenie wieku roweru. Niektórzy ubezpieczyciele oferują ubezpieczenie roweru zakupionego u sprzedawcy jako nowy, który w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia ma ważną roczną lub dłuższą gwarancję producenta lub jest chroniony z tytułu rękojmi. Inni dopuszczają możliwość zawarcia umowy z klauzulą, gdzie przedmiotem ubezpieczenia są rowery używane do 4 lat, o ile właściciel posiada paragon, fakturę lub umowę sprzedaży, dotyczące zakupu roweru jako nowego. Wówczas, ustalając sumę ubezpieczenia, ubezpieczyciele uwzględnia procentową utratę jego wartości w zależności od wieku tzw. amortyzację. Wylicza się ją na podstawie wskaźników zawartych w OWU lub procedurach tego ubezpieczenia.
- Miejsce użytkowania, zakres terytorialny; tylko w Polsce czy także za granicami kraju. Nie wszyscy ubezpieczyciele obejmują ubezpieczenia za granicą.
- Okres ubezpieczenia. Jest on ustalany przy zawieraniu umowy i z reguły obejmuje 12 miesięcy. Ale niektórzy ubezpieczyciele dopuszczają zawarcie ubezpieczenia roweru nowego na dwa lata. To korzystna opcja ze względu na cenę oraz ciągłość. Także kontynuacja ubezpieczenia może być przedłożona ponad 4 lata, pod warunkiem że rower był ubezpieczony od nowości u niego lub np. przez ostatnie dwa lata. Wtedy najczęściej wymagana jest zgoda ubezpieczyciela.
- Sprawdzenie czy w ubezpieczeniu występuje brak udziału własnego w przypadku uszkodzenia roweru i wypłata pokrywa 100% kosztów do wysokości sumy ubezpieczenia. U niektórych ubezpieczycieli występuje udział własny po kradzieży, który wynosi np. 10 - 15% sumy ubezpieczenia.
- Ustalenie zakresu ochrony, czy działa podczas uprawiania np. sportów ekstremalnych (downhill, akrobacje, zawody MTB) oraz gdy rower służy do pracy zawodowej (dowóz towarów, usługi kurierskie itd.).
- Precyzyjnie ustalić wymagany sposób zabezpieczania roweru podczas użytkowania, transportu i przechowywania; bo brak zabezpieczenia wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela. Wymogi te są różne u poszczególnych ubezpieczycieli.
- Sprawdzić wymagania związane z ubezpieczeniem rowerów elektrycznych. Tutaj występują różne ograniczenia i dodatkowe wymagania związane np. z ładowaniem akumulatorów. Np. w jednym ZU ubezpieczenie nie zadziała, gdy dojdzie wyłącznie do utraty lub uszkodzenia baterii roweru.
- Ustalić czy nie występują inne zapisy szczególne, np. że ochrona od kradzieży zaczyna działać po 15 dniach od dnia wystawienia polisy.
- Przy ubezpieczeniu NNW, sprawdzić czy ubezpieczenie obejmuje tylko zdarzenia związane z eksploatacją roweru czy także w życiu prywatnym np. przez 24 godziny, w każdy dzień roku. Od tego zależy także wysokość składki.
Przeprowadzenie rozpoznania potrzeb jest szczególnie ważne ponieważ nie ma gotowych wzorców i wykorzystania sztucznej inteligencji, jak np. przy domach, mieszkaniach i innych masowych ubezpieczeniach.
Podane wyżej problemy nie wyczerpują całości tematu ubezpieczenia rowerzysty i rowerów. Zawsze mogą wystąpić inne indywidualne problemy.
Ubezpieczenia można zawrzeć u wszystkich dystrybutorów (agent/OFWCA) i nie jest ono drogie, w szczególności jeśli nie zawieramy casco.
I jeszcze jeden często poruszany problem; na jakiej zasadzie odpowiada rowerzysta w przypadku np. wypadku lub kolizji?
W przypadku zdarzenia szkodowego (wypadku, kolizji) z udziałem rowerzysty i pojazdu -auta, rowerzysta ma łatwiejszą sytuacją dowodową. O ile nie naruszył przepisów drogowych i nie przyczynił się do szkody. Wynika to z przepisów prawa, i faktu że w przypadku potrącenia rowerzysty kierowcy samochodów odpowiadają na zasadzie ryzyka (art. 436 par. 1 k.c.), to na cykliście spoczywa ciężar dowodu jedynie co do szkody oraz co do istnienia związku przyczynowego między nią a ruchem mechanicznego środka komunikacji (pojazdu). Wynika to z tego, że kierowca pojazdu nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas, gdy zachowanie rowerzysty było jedyną przyczyną zdarzenia. W takiej sytuacji rowerzysta nie ma co liczyć na odszkodowanie, a co więcej – będzie zobowiązany do naprawienia ewentualnej szkody wyrządzonej kierowcy z posiadanej polisy OC lub własnej kieszeni. Natomiast rowerzyści odpowiadają w oparciu o zasadę winy. Oznacza to, że w takiej sytuacji, jeśli rowerzysta uderzy w prawidłowo zaparkowany pojazd, urwie lusterko albo wymusi pierwszeństwo i spowoduje, że kierowca auta uderzy w drzewo, unikając zderzenia – to winę trzeba mu udowodnić.
To tylko zasygnalizowanie problemu, bo temat jest bardzo szeroki, wielowątkowy i zostanie podjęty w odrębnej informacji.
