W związku z obecną sytuacją na Bliskim Wschodzie pojawia się coraz więcej pytań o wykupione ubezpieczenia turystyczne: ich zakres, wyłączenia i termin obowiązywania. Klauzule wyłączające (wojny, zamieszki, starcia zbrojne, akty terrorystyczne) na które nikt nie zwracał uwagi, teraz nabierają ważnego znaczenia. Do tego wydłużył się - z przyczyn obiektywnych - okres pobytu za granicą ponad okres ubezpieczenia np. KL i Assistance.
Zawsze podkreślałem że zawarcie polisy turystycznej (KL i Assistance) z odpowiednimi sumami ubezpieczenia i gwarancyjnymi jest odpowiedzialną decyzją każdego wyjeżdżającego za granicę. Ale trzeba pamiętać że "standardowa" wersja ubezpieczenia może nie obejmować tzw. ryzyk wojennych. Ochronę w zakresie szkód powstałych w wyniku nagłych i nieprzewidzianych działań wojennych można rozszerzyć w niektórych zakładach ubezpieczeniowych za opłatą dodatkowej składki.
Podstawowym celem wszystkich towarzystw ubezpieczeniowych jest dbanie o własne interesy, efektywność ekonomiczną wszystkich linii ubezpieczeniowych, a działania wojenne zawsze związane są z podwyższonym ryzykiem. Ale na polskim rynku nie brakuje towarzystw ubezpieczeniowych oferujących ochronę także w przypadkach - szkód wynikających bezpośrednio z działań wojennych, stanów wojennych, niepokojów społecznych czy zamachów terrorystycznych. Można np. tu wymienić: AXA Assistance; Generali/Proama; Signal Iduna; UNIQA; TU Europa i jeszcze kilka innych.
Zanim jednak dystrybutor ubezpieczeń (agent/OFWCA) zdecyduje się zaproponować klientowi taką ochronę, powinien bardzo dokładnie zapoznać się z dokumentem OWU, czyli ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Zakres ochrony ubezpieczeniowej w krajach objętych wojną i innymi zdarzeniami, różni się w zależności od firmy ubezpieczeniowej i wykupionego wariantu polisy. W OWU mamy jasno określone jaki jest zakres zagwarantowanej klientowi ochrony, jakie wyłączenia zostały zastosowane, jakie są sublimity na poszczególne wydarzenia, jakie muszą być spełnione warunki szczegółowe itd. Znajomość tych warunków pozwala uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i świadomie wybrać polisę dopasowaną do indywidualnych potrzeb każdego klienta. Pamiętajmy też, że większość firm w wariancie podstawowym ubezpieczenia (KL i Assistance) nie zapewnia pomocy w krajach objętych wojną, rozruchami, zamieszkami i aktami terrorystycznymi.
Dla przykładu.
- Decydując się na polisę oferowaną przez AXA Assistance, należy pamiętać, że z zasady nie świadczy ona pomocy w krajach, które objęte są wojną. Jeśli jednak polisa została zawarta zanim działania zbrojne się zaczęły, mamy zapewnioną ochronę. Jest jednak jeden warunek: polisy takiej nie można przedłużyć.
- W przypadku Generali/Proama. Tutaj klienci zostaną objęci ochroną, ale tylko wtedy, kiedy polisa ma rozszerzenie „Pasywny udział w wojnie lub aktach terroru”. Jeśli polisa zaczęła obowiązywać przed początkiem działań, to towarzystwo zapewnia ochronę swoim klientom. Dzieje się to na mocy tzw. klauzuli niespodziewanej wojny. Co jednak ważne, pomoc zagwarantowana jest jedynie przez siedem dni od momentu wybuchu wojny.
- Signal Iduna zapewnia ochronę w krajach, w których toczą się działania zbrojne, ale tylko wtedy, kiedy nagle zachorujemy. Podobnie jak we wcześniej przedstawionych towarzystwach ubezpieczeniowych, także tutaj wyjątkiem są polisy, które zaczęły działać przed rozpoczęciem wojny. Jeśli osoba ubezpieczona została dotknięta zdarzeniami wojennymi, wówczas można liczyć na pełną ochronę.
- Natomiast w UNIQA nie ma ofert gwarantujących ochronę ubezpieczeniową podczas wojny. Dostępna jest jedynie siedmiodniowa ochrona w przypadku polisy, które zaczęły obowiązywać przed rozpoczęciem działań wojennych.
- Podobnie jest w przypadku towarzystwa ubezpieczeniowego TU Europa. Tutaj jednak ochrona zapewniona przez polisy wykupione przed początkiem wojny obowiązuje nie siedem, a jedynie pięć dni.
Tylko ogólne porównanie ofert tych pięciu zakładów ubezpieczeń, pokazuje jaka jest rozpiętość proponowanych rozwiązań ochrony ubezpieczeniowej. I praktycznie to tylko Generali obejmuje ryzyko ochrony podczas wojny jeśli rozszerzymy zakres ubezpieczenia o klauzulę „Pasywny udział w wojnie lub aktach terroru” i opłacimy wyższą składkę.
Podkreślam jeszcze raz! Zawsze w ramach APK należy szczegółowo przeanalizować te warunki, wyłączenia i ograniczenia. Należy również zdawać sobie sprawę z tego, że korzystanie ze świadczeń może być znacznie utrudnione. Może również okazać się, że będzie w ogóle niemożliwe. Trudno bowiem przewidzieć, jak będzie wyglądała sytuacja w kraju, w którym toczy się wojna. Mimo aktywnej polisy można więc nie otrzymać niezbędnej pomocy w określonym czasie.
Należy pamiętać że:
- Ubezpieczenie kosztów leczenia (KL) za granicą w większości przypadków nie pokrywa szkód wynikających bezpośrednio z działań wojennych, stanów wojennych, niepokojów społecznych czy zamachów terrorystycznych. Standardowe polisy turystyczne zawierają klauzule wyłączenia odpowiedzialności za takie zdarzenia.
- Ubezpieczyciele zazwyczaj nie odpowiadają za szkody powstałe w wyniku wojny, rebelii, powstań, strajków czy zamachów stanu. Jeśli poszkodowany brał czynny lub pasywny udział w działaniach wojennych, odmowa wypłaty odszkodowania jest niemal w 100% pewna.
- W niektórych przypadkach i ZU (zależy od OWU – Ogólnych Warunków Ubezpieczenia) ubezpieczenie KL i Assistance może zadziałać w razie aktu terroru, ale jest to wyjątek, a nie reguła.
- Jeśli klient podróżuje do kraju, w którym trwają działania wojenne, lub jest to odradzane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, ubezpieczenie turystyczne prawdopodobnie nie będzie tam działać. Organizatorzy wyjazdów, organizacje konsumenckie itd. wskazują, że pierwszą i podstawową zasadą odpowiedzialnego podróżowania jest wybór bezpiecznego kierunku podróży. Zawsze przed wyjazdem sprawdzić należy publikowane informacje o danym kraju i regionie, a także aktualne ostrzeżenia Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Zaleca się również zapoznać się z ogólną sytuacją polityczną w danym kraju.
- Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za szkody, opóźnienia czy brak możliwości realizacji świadczeń assistance, jeśli powstały one wskutek działań wojennych lub stanu wyjątkowego. W ramach rozszerzenia ochrony ubezpieczeniowej polisa może oferować ochronę w przypadku nagłych i nieprzewidzianych działań wojennych – najczęściej obejmuje ona koszty leczenia i assistance. W tych rozszerzeniach mogą być jednak stosowane ograniczenia np. czasowe – polegające na tym, że ochrona działa tylko przez określony czas od wybuchu działań wojennych w kraju pobytu ubezpieczonego. Mogą być też stosowane limity kwotowe odpowiedzialności, tzn. ubezpieczyciel może ustalić maksymalną sumę odszkodowania i nie wszystkie koszty będą pokrywane w pełnej wysokości. Ochrona ubezpieczeniowa nie obejmie też szkód powstałych wskutek aktywnego, czynnego udziału ubezpieczonego w działaniach zbrojnych oraz powstałych w wyniku przebywania w strefie działań wojennych pomimo ostrzeżeń władz państwowych.
Od 2 marca br. odnotowano gwałtowne pogorszenie się sytuacji bezpieczeństwa w rejonie Bliskiego Wschodu. Kolejne państwa decydują się na zamykanie przestrzeni powietrznej, co bezpośrednio wpływa na ruch lotniczy w tym regionie. Nawet tam, gdzie loty są nadal realizowane, podróżni muszą liczyć się z poważnymi opóźnieniami i odwołaniami rejsów. W praktyce oznacza to ryzyko utknięcia na lotnisku lub konieczność zmiany planów podróży i terminów podróży do kraju. Niektórzy polscy ubezpieczyciele (np. Generali) wydłużyli automatycznie okres obowiązywania zawartych polis turystycznych klientom do czasu ich powrotu do kraju. I to automatycznie i bezpłatnie (tzw. klauzula niespodziewanej wojny). Ale dotyczy to tylko turystów w tranzycie oraz tych, którzy wyjechali przed rozpoczęciem wojny i przed ostrzeżeniami (zakazami) polskiego MSZ. O wszystkie szczegóły - oferty i warunki innych ubezpieczycieli - należy zwracać się bezpośrednio do swoich ubezpieczycieli.
Polskie placówki dyplomatyczne podnoszą poziomy ostrzeżeń. MSZ zdecydowanie odradza wszelkie wyjazdy na Bliski Wschód, apelując o szczególną ostrożność i stałe monitorowanie oficjalnych komunikatów. Osobom, które już znajdują się na terenach objętych podwyższonym ryzykiem, zaleca się ograniczenie przemieszczania się do minimum i słuchania miejscowych służb porządkowych. Osoby znajdujące się na terenach objętych konfliktem powinny skontaktować się ze swoim ubezpieczycielem. Ubezpieczyciele- jak już wspomniałem - podjęli szereg indywidualnych inicjatyw i działań, aby pomóc swoim klientom, którzy znajdują się w trudnej sytuacji związanej z podróżą na Bliski Wschód.
I jeszcze jedna uwaga dla przebywających za granicą, we wszystkich przypadkach szczególnych; stanów wojennych, zamieszek, aktów terrorystycznych itd. W każdej sytuacji turysta, podróżujący, powinien mieć zawsze przy sobie (w hotelu, samolocie, autokarze....) plecak, małą torbę turystyczną zawierającą:
- Dokumenty tożsamości.
- Zabezpieczone minimalne środki finansowe oraz karty bankowe.
- Zawsze naładowany telefon i powerbank.
- Niezbędne leki na kilka dni. Także, dane o chorobach i leczeniu, uczuleniach, branych lekach itd, itd.
- Zapas wody oraz podstawowe środki higieniczne.
- Zapisane: adresy, nr polis, nr telefonów i e-mailii itd. Dane najbliższej rodziny.
